Część terenów budowlanych (również dotyczy to terenów pozamiejskich) mogła mieć swoją indywidualną, dość specyficzną historię.

Historię związaną chociażby z wcześniejszym wykorzystywaniem przemysłowym, z działalnością około-rolniczą lub czasem - z najzwyklejszą niefrasobliwością wcześniejszych gospodarzy terenu. Ślady tych historii w części przypadków przekładają się potem na skład chemiczny gruntu lub wód gruntowych.

Jeśli tak mogło być - w takich wypadkach wskazane jest zrobienie badań środowiskowych. 

W ogólnym założeniu badania geosozologiczne zaczynają się od analizy, jaka mogła być geochemiczna historia danego terenu i jakie jest jego geochemiczne tło. Pozwala to określić kierunek prowadzenia dalszego rozpoznania.

Gdy określony jest już kierunek i cel badań - następuje planowanie zakresu analiz, lokalizacji punktów badawczych (tak aby były to punkty reprezentatywne), oraz określenie z jakich horyzontów głębokościowych i dla jakich konkretnych analiz będą pobierane próbki gruntów i wody.

Po analizie studialnej następuje kolejny etap - realizacja terenowa -  wtedy przede wszystkim koncentrujemy się na pobraniu próbek gruntów oraz wód gruntowych do dalszych badań laboratoryjnych. Jest to działanie mało zauważalne, ale niezbędnie istotne dla sukcesu prowadzonych badań.

Próbki gruntu pobiera się poprzez ich wykopanie z szurfów albo też z urobku z otworów wiertniczych. Próbki wody pobiera się próbnikami (w przypadku ich pobierania z piezometrów) lub specjalnie skonstruowanymi narzędziami wiertniczymi. 

Po etapie prac terenowych następuje etap badań laboratoryjnych, których profil jest dostosowany do wcześniejszej historii terenu.

Gdy nie jest możliwe określenie co konkretnie mogło się dziać w przeszłości - staramy się przekrojowo określić, czy na badanym terenie nie występują związki i pierwiastki z grup najbardziej szkodliwych.

Zazwyczaj określa się przede wszystkim obecność metali ciężkich z grupy wysokiego ryzyka, związki organiczne mono- i poliaromatyczne, substancje ropopochodne w rozbiciu na frakcje benzyn i oleju napędowego, czy substancje chemiczne, które mogły wchodzić w skład np. środków ochrony roślin.

Po zakończeniu badań znamy chemizm pobranych próbek - trzeba to ująć w opracowaniu, odpowiednio udokumentować i odnieść do geologii ternu badań, zastanawiając się też - w jakim kierunku poprowadzić ewentualne dalsze działania.  Pytania "co dalej" nie ma, jeśli wszystko jest OK, a jeśli nie - to ten problem trzeba rozwiązać. Technika poszła na tyle daleko do przodu, że można kwestie problemowe rozwiązać, stosując różnorodne metody: od wymiany gruntu po neutralizację w warunkach in situ. Ale to już stanowi etap dalszy, który oby jak najmniej był Inwestorom potrzebny. 

POŚ

Również w przypadku planowania budowy przydomowej oczyszczalni ścieków (POŚ) wskazane jest wykonanie stosownych badań gruntów oraz zebranie informacji na temat głębokości występowania zwierciadła wód gruntowych. Są to badania o innym charakterze niż typowe badania środowiskowe, bardziej zbliżone do badań geotechnicznych.

W badaniach geologicznych wykonywanych dla potrzeb projektowania POŚ rozpoznaje  się przede wszystkim występowanie gruntów wodoprzepuszczalnych oraz określa poziom wód gruntowych (aby oczyszczalni nie posadawiać tuż nad lustrem wody gruntowej, lub w gruntach, które zmieniając się np. na głębokości 2 m, przestaną przepuszczać wodę).